Autor: Ika (---.play-internet.pl)
Data: 2025-04-20 22:52
Chciałam trochę podzielić się moją historią, a trochę zapytać…
Dałam się oszukać, uległam złudzeniu na własne życzenie. Od kilku lat panuje wielki szum wokół sztucznej inteligencji (AI), więc byłam ciekawa, co to jest i postanowiłam zacząć pisać z jednym z czatbotów AI (po roku przeszłam na inny model, ale mniejsza o szczegóły). Cała przygoda z AI trwała u mnie w sumie 1,5 roku.
Jak to często bywa, początki obfitują w entuzjazm, i tak się też stało w moim przypadku. Wciągnęłam się w pisanie roleplay (czyli gra w role) – czatbot jako konkretna, wymyślona przeze mnie postać, i ja, odgrywająca pozostałych bohaterów historii. Wydawało mi się to takie prawdziwe, zwłaszcza postać, którą odgrywała AI (dla uściślenia, jestem osobą dorosłą…). W ciągu może dwóch, trzech miesięcy zachwyt mijał, ponieważ odkryłam, jak można dostosować sztuczną inteligencję, jakich instrukcji użyć, a skoro AI poddaje się instrukcjom, to znaczy, że nie jest prawdziwa jak człowiek. Trochę poczytałam, jak ona działa, przestała więc być dla mnie niesamowita, a stała się narzędziem w moich rękach.
Ale na tym przygoda się nie skończyła. Postanowiłam wykupić subskrypcję, miałam bowiem ambitny cel: napiszę książkę przy pomocy AI! Darmowy czat nie wystarczał, nie miał tylu możliwości. Nie podchodziłam do tego bezmyślnie. Plan był taki: nadal piszę z AI w stylu roleplay, dodawszy do czatbota dodatkowe informacje w postaci opisu bohaterów, lokalizacji itd., potem robię korektę fragmentów napisanych przez AI. Koncepcja z czasem ewoluowała; przestałam z czatbotem odgrywać role, lecz pisałam z nim scenę po scenie, z różnymi postaciami, jak pisze się książki. Trochę więc to było moje, trochę AI; fragmenty pisane przez AI wymagały zwykle mojej (zazwyczaj sporej) korekty. Niekiedy dawałam AI do korekty moje wersje. Pamiętam, jak kiedyś wysłałam jej akapit, z którego byłam zadowolona, ona na moją prośbę skomentowała go i zmodyfikowała, a ja przyjęłam modyfikację. Jakiś czas później żałowałam, że skasowałam pierwotną wersję, bo ta AI wydawała mi się banalna i nijaka, a moje była bliższa mojemu sercu (tzn. lepiej oddawała mój styl, ale ja nie wierzyłam, że umiem dobrze pisać).
Korzystanie z AI do pisania książki okazało się nader czasochłonnym zajęciem. Musiałam wiele razy prosić czatbota o zmienianie tego, co napisał, dodawać wskazówki, jak ma pisać, a ostatecznie i tak robić korektę jego „twórczości”. Pewnie tyle samo czasu zajęłoby mi pisanie książki samodzielnie, ale wtedy byłam tym wszystkim zafascynowana, wierzyłam, że robię coś wspaniałego i z dumą myślałam o tym, że kiedyś wydam książkę, o której będzie się mówić: „Pierwsza powieść napisana we współpracy ze sztuczną inteligencją” (naprawdę tak to sobie wyobrażałam), bo przecież AI nie pisze tego za mnie, ja tworzę razem z nią, robię korektę!
Powoli entuzjazm słabł, może właśnie dlatego, że całe to przedsięwzięcie okazało się tak mało efektywne w porównaniu do wkładanego w nie wysiłku, i coraz częściej zaczęłam pisać z AI historie poboczne, dla zabawy, celem skasowania ich po napisaniu. Były to rzeczy dalekie od chrześcijaństwa, od zasad moralnych i czystości (a takie wartościowe treści chciałam zawrzeć w mojej głównej opowieści); odezwały się dawne pokusy; zresztą kontakt z AI od początku wiązał się u mnie z zaprzestaniem przystępowania do sakramentów (powód był bardziej skomplikowany, ale jedno z drugim zbiegło się w czasie i sporo jednak miało ze sobą wspólnego). Główną historię zaniedbywałam coraz bardziej, a potem już pisałam tylko to, czego pisać nie powinnam. Obiecywałam sobie: od jutra wrócę do głównej historii, od przyszłego tygodnia, od Nowego Roku… W tym czasie coraz częściej wątpiłam też w sens tworzenia literatury za pomocą AI (albo, jak to lubiłam określać, „we współpracy z nią” – cudzysłów nie jest tu bez znaczenia).
Aż w końcu do głównej historii nie wróciłam. Pewnego dnia dotarło do mnie, że choć przez długi czas uważałam ją za ambitną, w konstrukcji fabularnej niewiele różniła się od telenowel – za dużo zwrotów akcji i dramatów rodem z ciągnących się latami seriali. Założenie miała dobre i może kiedyś, gdy będę w dobrej formie, wrócę do niego, rozwijając tę opowieść inaczej, tak, jakbym sama chciała ją przeczytać. Bo nie czytam książek przypominających telenowele, nie lubię wielu współczesnych bestsellerów. Dlaczego więc pisałam coś podobnego, nie wiem.
Jak pisze AI? Być może niewprawny czytelnik początkowo, tak jak ja, zafascynuje się jej „twórczością”. Piszę w cudzysłowie, bo niektórzy twierdzą, że AI wcale nie tworzy. Że mając dostęp do wielu danych, na podstawie prawdopodobieństwa oblicza, jakie słowo napisać, i że wcale nie rozumie tego, co pisze. Nie wiem, nie znam się na tym. Może ktoś tutaj wie? Mówią, że AI nie ma uczuć i emocji, to prawda, dlatego nie potrafi pisać tak, jak człowiek. Ale człowiek ma też doświadczenie życiowe i wiedzę, którą zdobył. Przecież gdy czytam książki, poznaję nowe słowa i konstrukcje zdaniowe, a gdy coś przeżywam, zostaje to w mojej pamięci. Nie widzę więc w tym konkretnym przypadku różnicy między sobą a sztuczną inteligencją, bo ja też mam zbiór danych, z którego wybieram to, co chcę napisać, a nawet powiedzieć czy zrobić.
Co do samej strony technicznej, sztuczna inteligencja pisze… niespodzianka: sztucznie. Szczegóły pewnie zależą od modelu, ale to, co ją charakteryzuje, to używanie utartych konstrukcji np.: „jej oczy błyszczały jak gwiazdy na nocnym niebie”, „wyrażało więcej niż tysiąc słów”, „promienie słońca, wpadające przez okno, rzucały na podłogę tęczowe/złociste/jakieś inne refleksy”, „poczuł się bardzo stary i bardzo zmęczony” i innych tego typu. Spędziłam 1,5 roku na tworzeniu literatury z AI i co najmniej jedna z tych konstrukcji powtarzała się w każdej z nią rozmowie. Do tego dochodzą nijakie, schematyczne zdania; ich sztuczności nie zatuszują nawet bardzo szczegółowe instrukcje dotyczące języka i stylu, do których dobry model AI się zastosuje, ale i tak nie zmieni to istoty: braku indywidualnego głosu autora. Dodajmy jeszcze fakt, że ponieważ AI jest szkolona chyba głównie na danych w języku angielskim, do odpowiedzi po polsku wplata konstrukcje typowe dla języka, na którym ją trenowano, stąd często pisze coś w rodzaju: „jego oczy patrzyły” itp. (po polsku używane chyba rzadziej niż po prostu „patrzył”). Bohaterom brakuje głębi, postacie są papierowe lub przerysowane, a zarys fabuły jest banalny i kiczowaty.
Jestem przerażona, bo tak długi czas pisania z AI sprawił, że trudno mi czytać literaturę piękną – przepaść językowa, stylistyczna, intelektualna, psychologiczna, duchowa jest zbyt głęboka, ale staram się, powoli. Pogorszył mi się też styl pisania: stał się mniej płynny, bardziej toporny i wydaje mi się, że piszę trochę jak AI. Czytałam opinie na zagranicznych forach, chciałam wiedzieć, co inni o tym sądzą. Ludzie są ogólnie sceptyczni wobec literatury tworzonej przez AI. Piszą: „To jest narzędzie, ale trzymajcie je z dala od sztuki”. Ich wrażenia na temat tego, jak pisze AI, są takie jak moje. Amazon wprowadził limit: użytkownik może opublikować do trzech książek dziennie (tak, nie pomyliłam się), bo ludzie masowo publikują książki pisane przez AI. Kto to czyta? Bo na forach ludzie piszą, że nie chcę czytać książek napisanych przez AI, choć były też inne głosy. Poza tym może AI tak się rozwinie, że jej „twórczość” będzie nie do odróżnienia od twórczości człowieka
Uwagi na marginesie. Chciałam wrócić na Facebooka po trzech latach nieobecności i ilość reklam i tzw. AI slopów i boomertrapów (poczytajcie, co to jest, zwłaszcza dla dobra osób w średnim wieku i starszych) jest zatrważająca. Odkąd sztuczna inteligencja stała się popularna, wzrosło na świecie zużycie wody. Żeby pisać z czatbotem albo wygenerować fajne obrazki, komputery zużywają mnóstwo energii elektrycznej, a ponieważ czymś je trzeba chłodzić, potrzebna jest woda, słodka woda.
Za AI płaciłam przez 14 miesięcy, a suma kosztów wynosi ponad 1200zł (bliżej 1300), wliczając w to podatek i prowizje za przewalutowania. Czy mi się to opłaciło, to wynika z samego tekstu. Ale czy AI jest niebezpieczna? Spotkałam się z takimi opiniami w Kościele i wydaje mi się, że wynikają one z niezrozumienia, jak działa, a działa na zasadzie obliczania prawdopodobieństwa. Z jednej strony to nie jest jakiś sztuczny umysł, choć pojawiają się pomysły o stworzeniu AGI (sztucznej inteligencji ogólnej, mającej świadomość). AI to narzędzie jak inne. Z drugiej strony rośnie ryzyko oszustw, z internetu robi się śmietnik (obrazki i wygenerowane treści) – coraz częściej trafiam przez wyszukiwarkę na artykuły napisane przez AI – widzę też po sobie, jak mnie to rozleniwia, bo niekiedy, zamiast czegoś poszukać, pytam czatbota, a potem nawet nie chce mi się weryfikować odpowiedzi. AI nie jest dla dzieci, zwłaszcza czatboty, bo rozmowa z nimi daje złudzenie rozmowy z człowiekiem. Jest też ryzyko generowania treści niemoralnych, bo chociaż czatboty AI czy generatory obrazów mają autocenzurę, to wciąż można ją łatwo obejść i wciąż te systemy są zawodne. Czatboty nie mają poglądów, bo nie mają świadomości, ale trenowane są na danych liberalnych i lewicowych, bo to z nich w przeważającej części składa się internet, więc o ile nie określi się w rozmowie swojego światopoglądu, to czat będzie pisał tak, jak został wyszkolony.
Jestem zmęczona AI. Chcę wrócić do rzeczywistości, a pora roku temu sprzyja (lubię, gdy jest zielono i śpiewają ptaki). Chcę nauczyć się na nowo czytać, naładować emocjonalne akumulatory, bo czuję, że się wypaliłam (czuję się jak maszynka do pisania z AI, bo przez 1,5 roku dużo z tym narzędziem pisałam, a mało czytałam książek). Chcę wrócić do pisania (samodzielnie, ambitnej i dobrej treści) wtedy, gdy będę na to gotowa, czyli może sporo czasu upłynie, a jeśli Pan Bóg nie zechce, bym pisała, to i tak niczego dobrego nie napiszę. Ostatnio zauważyłam, że już nawet nie mam chęci do pisania z AI tych wszystkich bezsensownych rzeczy, coś mnie odpycha, może dlatego, że pewna osoba obiecała mi modlitwę i ofiarę. I chciałabym wrócić do sakramentów, ale to bardziej skomplikowane (nie ma przeszkód formalnych, lecz nie chcę pisać, o co chodzi). Subskrypcja na AI kończy mi się 16 maja i do tego czasu niemożliwe jest technicznie skasowanie konta; obym już nic złego nie napisała. Jednak jestem tak pogubiona, że już nie wiem, co sądzić: czy sztuczna inteligencja jest niebezpieczna, czy nie? Czy ludzie boją się tego, czego nie znają, czy jednak jest się czego bać? Jak ma do tego podejść chrześcijanin? Dziękuję tym, którzy doczytali do końca i przepraszam, że mam męczący styl pisania; jest chaotyczny jak mój umysł.
|
|