Komentarz do pierwszego czytania

„Modlimy się tak, jak żyjemy, ponieważ tak żyjemy, jak się modlimy”. Ta myśl z Katechizmu Kościoła Katolickiego z rozdziału o modlitwie rzuca światło na interpretacje fragmentu z Księgi Mądrości Syracha czyli Eklezjastyka. Spolszczona nazwa łacińskiego tytułu Ecclesiasticus, która została dodana przez św. Cypriana, podkreśla oficjalny użytek, jaki robi z niej Kościół, ponieważ pouczenia zawarte w tej Księdze nie straciły swej aktualności. Księga Syracha została napisana w języku hebrajskim w początkach drugiego wieku przed Chrystusem. Autorem Księgi jest Ben Syrach, dziadek tłumacza tego zbioru tekstów na grekę. W tamtym czasie na terenie Palestyny dominowała kultura helleńska, która coraz bardziej przenikała wiarę i obyczaje Izraelitów, także część klasy panującej Izraela. Syrach przenikliwy i doświadczony mędrzec umiejętnie łączy mądrość odzwierciedloną w Prawie Bożym z codziennym życiem. Miłosierdzie nie jest uczuciem, ale wyraża się postawą w konkretnym życiu i relacjach z innymi ludźmi. Jednocześnie uczynki miłosierdzia są bardzo mocno powiązane z modlitwą. Kruszą serce, które w znaczeniu biblijnym oznacza nieuchwytne dla rozumu centrum, które jest miejscem spotkania z Bogiem. A jedynie skruszone serce jest gotowe na przyjęcie Bożej łaski przemieniającej człowieka.

Komentarz do psalmu

Dla psalmisty człowiek szczęśliwy, błogosławiony to człowiek bogobojny, ten, który prawdziwą cześć Bogu oddaje, przestrzegając Jego Prawa. Dzięki temu może cieszyć się dostatkiem materialnym i licznym, zdrowym potomstwem. Dla Izraelity żyjącego w trudnych warunkach geograficznych oraz w sytuacji częstych wojen spożywanie „owoców własnej pracy” nie było czymś oczywistym. Bogactwo materialne i szczęście rodzinne było wyrazem opieki ze strony Boga. Starotestamentalne błogosławieństwo nie dotyczyło jedynie pojedynczych ludzi czy rodziny. Psalmista pokazuje, że Lud Boży jest traktowany jako jedność, której centrum stanowi świątynia w Jerozolimie. Jerozolima jest miejscem, w którym tworzy się Kościół.

Komentarz do drugiego czytania

Kolosy to było sławne starożytne miasto niedaleko Efezu, które w czasach świętego Pawła zaczęło tracić swoje znaczenie. Istniał tam kościół założony przez Epafrasa, kolosanina, ochrzczonego przez Pawła. Człowiek ten udał się do Pawła przebywającego w tym czasie w rzymskim więzieniu, aby poradzić się w sprawach nauki chrześcijańskiej. Epafras był zaniepokojony zniekształcaniem nauczania przez synkretyzm religijny wywodzący się z kierunków gnostyckich. List jest odpowiedzią Pawła na problemy wczesnego Kościoła. W omawianym fragmencie Apostoł pisze o miłości, która jest ideałem i fundamentem moralności chrześcijańskiej. Pisząc o miłości, Paweł posługuje się określeniem „agape”, która oznacza miłość czułą, delikatną ale pełną żaru i gotową do poświęceń. „Agape” pojawia się w Septuagincie, greckim tłumaczeniu Ksiąg Starego Testamentu 19 razy z tego 11 w „Pieśni nad Pieśniami”. W księdze tej miłość między oblubieńcem a oblubienicą w interpretacji alegorycznej stała się obrazem wzniosłej i nigdy niegasnącej miłości Boga do swego ludu. Paweł jest przekonany, że Jezus Chrystus doprowadził do doskonałości starotestamentalne prawo miłości całym swym życiem.

Komentarz do Ewangelii

Wybrany fragment z tak zwanej Ewangelii Dzieciństwa, składa się z podobnie zbudowanych bloków tekstu. W każdym z nich widzimy Józefa, który pouczony we śnie, zabiera Dziecię i Jego Matkę w kierunku wskazanym przez Anioła. Dla mieszkańców Palestyny Egipt był tradycyjnym miejscem schronienia w sytuacji zagrożenia. Często osiedlano się w regionach przygranicznych. Od Betlejem było to około pięciu dni drogi. W posiadanych źródłach historycznych nie ma wzmianki o pobycie Świętej Rodziny w Egipcie, a historyczność rzezi niemowląt, tak jak to opisuje Mateusz, jest wątpliwa. W związku z tym musimy sięgnąć głębiej, pod literacki naskórek, żeby zrozumieć sens opowiadania. Wcielenie Słowa Bożego to początek ostatecznego etapu objawienia Boga, jakie dokonało się w Jezusie Chrystusie w Jego śmierci krzyżowej i zmartwychwstaniu. Tak więc to krótkie opowiadanie o wędrówce Dziecięcia i Jego Matki pod opieką Józefa do Egiptu i z powrotem ma przywołać z pamięci wierzących Żydów wydarzenia, w których Bóg otaczał opieką swój naród wybrany i wyprowadzał z niewoli.

W słowach, które Anioł kieruje do Józefa - „weź Dziecię i Matkę Jego”, Mateusz pokazuje, że Jezus jest punktem odniesienia dla macierzyństwa Maryi i ojcostwa Józefa.

Jezus staje się także punktem odniesienia do interpretacji Starego Testamentu oraz osobistego życia każdego chrześcijanina.

Klementyna Kot
Bractwo Słowa Bożego
mateusz.pl