Katolik.pl - O pokoju, świętym spokoju i dobrych konfliktach
logo
Czwartek, 22 października 2020 r.
imieniny:
Haliszki, Lody, Przybysłąwa, Salomei, Filipa, Donata – wyślij kartkę
Szukaj w
 
Posłuchaj Radyjka
kanał czerwony
kanał zielony
 
 
 
Facebook
 
Drukuj
A
A
A
 
o. Krzysztof Górski OCD
O pokoju, świętym spokoju i dobrych konfliktach
Głos Karmelu
 


Z o. Pawłem Baranieckim, magistrem nowicjatu Karmelitów Bosych w Czernej rozmawia o. Krzysztof Górski OCD.
 
„Dajcie mi święty spokój” – słyszymy czasem bezskuteczne apele mamy do swych pociech. Jak się ma „święty spokój” z pokojem, o którym mówi Jezus w błogosławieństwach?
 
Ten „święty spokój” należy wziąć w cudzysłów. Chodzi tu nie o stan ducha, ale raczej o emocje. Rodzice mówią tak do dzieci, gdy są przemęczeni i potrzebują chwili odpoczynku, spokoju. Jezusowi w błogosławieństwach nie chodzi o podobny stan ducha. Jezusowi chodzi o coś więcej, o coś „głębszego”. Jezusowy pokój może istnieć nawet wtedy, gdy nie ma „świętego spokoju”. Mówimy tutaj o dwóch różnych płaszczyznach.
 
Ze wspomnianym „świętym spokojem” zazwyczaj kłóci się doświadczenie prawdy. Prawda często wywołuje niepokój. Dać sobie z spokój z prawdą, by nie mącić „świętego spokoju”?
 
Gdy mówimy o prawdzie, mówimy o czymś niezwykle głębokim, wewnętrznym. Święty spokój za cenę prawdy? Nie, absolutnie nie. Kierunek jest odwrotny: dążenie do prawdy prowadzi do osiągnięcia pokoju wewnętrznego. Spójrzmy na Jezusa. Jego życie nie dalekie było od „świętego spokoju”, przez cały czas swojej misyjnej działalności wystawiony był na celowniki faryzeuszy. Męka i śmierć Jezusa to doświadczenie głębokiego pokoju pośród ogromnego cierpienia, którego na pewno nie można utożsamić ze „świętym spokojem”. Znowu poruszamy się na różnych płaszczyznach — rzeczywistości upragnionego przez człowieka „świętego spokoju” i rzeczywistości prawdy. Prawdę umiejscowiłbym na płaszczyźnie prawdziwego pokoju, bo prawda daje pokój. „Święty spokój” to inne rejony. Czasem uciekamy w „święty spokój”, aby ominąć prawdę, uciec od niej. Nierzadko usprawiedliwiamy nim nasz lęk przed prawdą.
 
Przebaczenie jest jedną z dróg prowadzących do pokoju w relacjach. Czym jest w istocie przebaczenie?
 
To zagadnienie niezwykle złożone i trudne. Trudne, bo dokonuje się w prawdzie – musi przebić się przez wszystkie warstwy naszych usprawiedliwień czy samousprawiedliwień, wszystkich naszych lęków, obaw, bronienia siebie i swoich racji (psychologia nazywa to mechanizmami obronnymi). Przebaczenie kosztuje, bo wymaga dosłownie przedarcia się ku prawdzie. Przebaczenie, które możemy zdefiniować między innymi jako dochodzenie do prawdy, domaga się rezygnacji z owego „święto spokoju”. Przebaczenie jest drogą do pokoju w relacjach, ale ono łączy się z tym, że muszę zrezygnować ze „świętego spokoju”. Dlatego tak trudno jest przebaczać, dlatego o wiele łatwiej jest karmić się niechęcią, trwaniem w buncie, nieprzyjmowaniem sytuacji trudnej, niż spotkać się w prawdzie z ranami, z bolesnymi doświadczeniami. Jest to rzeczywiście trudne.
 
Czym różni się przebaczenie komuś od przejścia nad danym faktem do porządku dziennego?
 
Ten drugi wybór, przejście nad danym wydarzeniem do porządku dziennego, jest ucieczką od rozwiązania danej sytuacji, od spotkania się z człowiekiem w prawdzie, jest tak naprawdę ucieczką od przebaczenia. Przebaczenie jest naprawdę trudne i powiem szczerze, że w pewnym stopniu rozumiem ludzi, którzy od niego uciekają. Trzeba spotkać się ze sobą, trzeba spotkać się z winą, często winą tak jednej, jak i drugiej strony. Nigdy nie dzieje się tak, że jedna strona jest w porządku, a druga strona jest całkowicie zła. Człowiekowi łatwiej ominąć daną sytuację, usprawiedliwić, dorobić teorię, która uzasadni pójście na skróty. Wcześniej czy później odbije się w życiu jakąś bolesną i niespodziewaną „czkawką” nierozwiązanego problemu. Sprawa niezałatwiona, nieoczyszczona prawdą zostaje, później wyjdzie na jaw, pęknie niczym wrzód i człowiek będzie musiał się z nią i tak uporać.
 
Rodzice mają tendencję do szybkiego usprawiedliwiania swoich dzieci. Czasem, gdy ktoś wyrządzi krzywdę, mówimy: nic się nie stało, a tymczasem właśnie coś się stało. Jak przebaczać, by nie było to naiwne przyzwalanie na pewne zachowanie?
 
Mówimy tu o usprawiedliwianiu. Często uciekamy w usprawiedliwianie się, bo po prostu boimy się swojej winy, boimy się prawdy. Gdy uświadomię sobie swoją winę, często pojawia się od razu oskarżenie i wyrok od najbardziej bezwzględnego kata – ode mnie samego. Dlatego uciekamy w innym kierunku, usprawiedliwiamy okoliczności: ja (ona) nie chciałem (nie chciała), cóż – jesteśmy ludźmi, i tak dalej. To są takie półprawdy, znieczulacze. Tymczasem gdy Jezus przebacza Piotrowi zdradę, podprowadza go pod pełne uznanie winy. Jezus nie przypudrowuje wydarzenia zdrady, nie ozdabia go wymówkami typu: jesteś w końcu słabym człowiekiem, zapomnijmy o tym, nic się nie stało. Jezus konfrontuje Piotra z prawdą, ale – i to jest najważniejsze – czyni to z miłością. Nie skazuje Piotra, prowokuje go do trzykrotnego wyznania miłości po to, by Piotr odczuł winę, ale w perspektywie już dokonanego przebaczenia. Dojrzałe przebaczenie nie bazuje tylko na poziomie emocjonalnym, psychologicznym. Po ludzku przebaczenie jest trudne do osiągnięcia, dlatego Jezus pomaga nam przyjąć prawdę o naszej winie, uznać tę winę i nie widzieć za nią wyroku, lecz szansę rozpoczęcia czegoś nowego.
 
Bardzo często usprawiedliwiamy się, gdy się spowiadamy. Zanim powiem, że upadłem, wstrzykuję serię zastrzyków znieczulających, usprawiedliwiając się przez okoliczności, bo to, bo tamto. Okoliczności są ważne, ale najważniejsze jest uznanie mojej winy, dopiero ono oczyszcza, bo prawda wyzwala. Wówczas przychodzi pokój. Znieczulacze nie dają pokoju, dają tymczasowy spokój, ale nie pokój.
 
W małżeństwie dochodzi do zdrady. Jak wówczas przebaczyć i, co równie ważne, jak później zaufać?
 
To bardzo trudna sytuacja. Zdrada ma niesamowicie niszczącą moc. Statystyki są bezlitosne. Po zdradzie niewiele małżeństw jest w stanie odbudować zaufanie. To rana zadana miłości bardzo głęboko i szalenie trudno się goi. W takich sytuacjach mało prawdopodobne, by małżeństwo poradziło sobie samo. Potrzebny jest ktoś, kto pomoże doprowadzić do jakiejś formy przebaczenia i próby odbudowania zawiedzionego i zranionego zaufania. Nie znaczy to oczywiście, że nie jest to możliwe. Ludziom wierzącym perspektywa wiary daje nadzieję. Po ludzku pewne rzeczy są nie do przeskoczenia, m.in. poczucie bycia zdradzonym, zdradzoną. Miłość musi być ogromna, by wystawiona na taką próbę była w stanie ją przetrwać. Trudno podać gotową receptę. Jak wspomniałem, potrzebny chyba byłby ktoś, kto stanąłby z boku i pomógł małżonkom dostrzec proces, źródło zdrady.
 
Dotyczy to także zdrad innego typu. Zdrad w życiu zakonnym, kapłańskim i w przyjaźniach. W małżeństwie szczególnie ważne jest przejście procesu od początku, odpowiedzenie sobie na pytanie, dlaczego to się stało. Rozpoznanie i nazwanie tego jest szansą, by stanąć w prawdzie i wyzwolić się ze zła, które się dokonało, by spróbować budować na nowo. To jest jednak rzeczywiście bardzo trudne.
 
Zdradzona osoba nosi pragnienie przebaczenia. Choć wydaje się, że w sercu nastąpiło przebaczenie, w uczuciach nadal zostaje rana. Co zrobić, by uspokoić uczucia?
 
Rana w uczuciu zostaje i będzie do końca. Jest czymś wspaniałym, gdy w małżonku czy małżonce istnieje gotowość do przebaczenia. Pomoc mądrego towarzysza pozwala nazwać problem i wejść na długą często drogę ku przebaczeniu. Gdy w konfesjonale pojawia się problem zdrady, najczęściej radzę skorzystanie z pomocy na przykład poradni małżeńskiej. Nasz problem z emocjami bierze się często stąd, że boimy się je nazwać. Umiejętne nazywanie problemów jest bardzo ważne. Dlaczego dochodzi do wielu problemów albo w pewnym momencie coś wybucha? Bo w rodzinach nie rozmawia się, nie dialoguje. Ludzie nie słuchają siebie nawzajem. Bardzo potrzeba dzisiaj w rodzinach przestrzeni, żeby można było powiedzieć o tym, co czuję, co jest dla mnie trudne, z czym sobie nie radzę. Ludzie nie dzielą się ze sobą, niestety nawet małżonkowie. Tymczasem każdy odczuwa potrzebę wyrażenia swoich uczuć, opowiedzenia, co go cieszy, co gnębi. Trzeba zatem nazwać problem, sformułować go przed sobą i przed kimś z zewnątrz: „to i to mnie boli, to przyczyniło się do mojego postępowania”.
 
1 2  następna
Zobacz także
Krzysztof Zanussi, o. Bartłomiej Kucharski OCD
Myślę, że tajemnice ducha są blisko tajemnic materii. Warto sobie uświadomić to, że życie duchowe ma swoją postać materialną w osobie człowieka. Mnie to dręczyło od dzieciństwa. Filozofowie od greckich czasów szukali miejsca, gdzie mieści się dusza. A ja, patrząc przez ramię neurologa, próbowałem zrozumieć, czy Bóg ma swoje odzwierciedlenie w mózgu?...
 
Krzysztof Zanussi, o. Bartłomiej Kucharski OCD
Trzeba poważnie potraktować słowa z Nowego Testamentu, że "cały świat spoczywa w mocy Złego" (1 J 5,19). Szatan wcale nie przesadzał, kiedy obiecywał oddać Jezusowi "wszystkie królestwa świata oraz ich przepych" (Mt 4,8). Zresztą ta walka rozpoczyna się w sercu każdego człowieka.

Z Aleksandrem Kozą OP rozmawia Dominik Jarczewski OP
 
O. Anselm Grün OSB
Gdzie odnajdujesz w sobie ślady pulsującego życia? Wokół tego pytania koncentruje się ostatecznie duchowe towarzyszenie. Gdzie czujesz, że żyjesz pełnią życia? Gdzie pozostajesz w zgodzie z samym sobą? Wtedy ktoś zaczyna opowiadać, jak bardzo jest obecny podczas wędrówki przez las, jak potrafi zapomnieć o sobie i zatopić się całkowicie w danej chwili.  
 
 
___________________
 
 reklama
 
 
 

 

 
グッチバッグコピー グッチ財布コピー