logo
Piątek, 17 września 2021 r.
imieniny:
Franciszka, Lamberty, Narcyza – wyślij kartkę
Szukaj w
 
Posłuchaj Radyjka
kanał czerwony
kanał zielony
 
 
Facebook
 
Drukuj
A
A
A
 
Mariola Zygarska
Rodzaje muzyki liturgicznej (cz.2)
materiał własny
 


 
Polifonia dawna i nowsza
 
 Jak już wspomniano, obok śpiewu jednogłosowego istnieje także śpiew wielogłosowy, czyli polifonia. Choć śpiew gregoriański jest umiłowanem przez Kościół Chrystusowy dziecięciem, wszakże śpiew polifoniczny także już pewne położył zasługi, a Kościół, kładąc pewne granice w wykonywaniu go, nie wypiera się go wcale.*37 Co to zatem jest i czym się charakteryzuje śpiew i muzyka wielogłosowa?
 
Polifonia to rodzaj struktury i technika kompozytorska polegająca na rozwijaniu i synchronizowaniu różnych melodii rozbrzmiewających równocześnie w kilku głosach.38 Inaczej mówiąc, to typ techniki kompozytorskiej, polegającej na równoczesnym prowadzeniu kilku samodzielnych pod względem rytmicznym i melodycznym, lecz równorzędnych, głosów wokalnych lub instrumentalnych.39 Zaczęła ona powstawać od IX w., z początku był to bardzo prosty śpiew, a w XV i XVI w., pod kierunkiem wybitnych mistrzów dochodzi w pewnej mierze do godnej podziwu doskonałości.40
 
Klasyczna polifonia, szczególnie dawna w wysokim stopniu zbliża się do śpiewu gregoriańskiego, tego wzoru muzyki kościelnej i dlatego zasługuje, aby obok śpiewu gregoriańskiego, była przyjęta w nabożeństwach kościelnych.41 W Musicam Sacram czytamy, że obok śpiewu jednogłosowego inne kompozycje muzyczne, jedno - lub wielogłosowe, zaczerpnięte ze zbiorów dawnych, czy z dzieł współczesnych należy cenić, pielęgnować i przy różnych okazjach z nich korzystać.42 Wykonywanie polifonii dawnej i nowszej w języku łacińskim i polskim zaleca także Episkopat Polski, jednakże zwraca uwagę, że nie może to doprowadzić do wyłączenia wiernych całkowicie z udziału śpiewie.43 Należy też zwrócić uwagę, by nie wprowadzać do świątyń takich utworów polifonicznych, które przez nienaturalny jakiś i udziwniony rodzaj melodii albo zniekształcają swoją przesadą słowa świętej liturgii albo obniżają biegłość i talent śpiewaków, oszpecając przy tym kult święty.44
 
Kościół zatem także w polifonii, szczególnie dawnych mistrzów, dostrzega doskonałość formy, piękno i ceni różnorodność rodzajów muzycznych.45 Uważa muzykę wielogłosową za bezcenny skarb i dobro kultury oraz otacza wielkim szacunkiem. 46 By jednak ujawniło się piękno utworów polifonicznych trzeba poświęcić wiele czasu, ćwiczeń oraz wytrwałości w ich przygotowanie i wykonanie.
 

Muzyka instrumentalna i instrumenty
 
Obok śpiewu jedno i wielogłosowego lub wspólnie z nimi występuje także muzyka instrumentalna. Nasuwa się zatem pytanie: co to jest muzyka instrumentalna oraz jakie instrumenty i dlaczego należy używać w kościołach podczas liturgii?
 
Muzyka instrumentalna to taka muzyka, którą wykonuje się przy użyciu różnorakich instrumentów. Kościół uważa, że instrumenty muzyczne mogą być bardzo pożyteczne przy sprawowaniu świętych obrzędów. Mogą one akompaniować śpiewom, mogą też wykonywać utwory solowe.47 Trzeba jednakże zaznaczyć, że Kościół łaciński niezwykle szanuje organy piszczałkowe jako tradycyjny instrument muzyczny, którego brzmienie ceremoniom kościelnym dodaje majestatu, a umysły wiernych porywa do Boga i spraw niebieskich.48 Wprowadzenie w X wieku przez Papieża Witaliana organów do liturgii Kościoła zachodniego otworzyło drogę dla twórczości muzycznej, która z czasem stała się jednym z wyznaczników chrześcijańskiej kultury. Rozwój twórczości organowej przez całe wieki związany był z rozwojem liturgii i stanowił jej integralną część. Bez przesady nazwać można muzykę organową drugą — po chorale gregoriańskim — najstarszą córką liturgii a jej piętno pozostało żywe w Kościele pomimo licznych reform liturgicznych. Przy swej wyraźnie służebnej roli w liturgii, muzyka organowa rzadko rezygnowała z czysto estetycznej, kulturowej roli, zaś jej uprawianie w oparciu o Kościół było synonimem najwyższego profesjonalizmu w zakresie działalności muzycznej.49
 
 
1 2 3  następna
Zobacz także
Krzysztof Osuch SJ

Rozpoczynamy Nowy Rok naszego życia na Ziemi. Co przede wszystkim należy uczynić w takim dniu? – Myślę, że należy zadbać o to, by kolejny odcinek drogi i czasu był dla nas pomyślny; by nie stało się nic złego ani nam samym, ani naszym bliskim, ani Kościołowi. Powiedziałem „zadbać o to”! Ale czy jest w naszej mocy uchronić przed złem i szkodą to cenne dobro, jakim jest każdy, każda z nas?

 
ks. Edward Data CSMA
Dnia 29 lipca 2006 r. przypada więc 120. rocznica powstania modlitwy do św. Michała Archanioła: Święty Michale Archaniele! Wspomagaj nas w walce, a przeciw zasadzkom i niegodziwości złego ducha bądź naszą obroną. Oby go Bóg pogromić raczył, pokornie o to prosimy, a Ty, Wodzu niebieskich zastępów, szatana i inne duchy złe, które na zgubę dusz ludzkich po tym świecie krążą, mocą Bożą strąć do piekła. Amen...
 
Joanna Piestrak, Andrzej Iwański
Bóg mówi do człowieka poprzez sumienie (co oczywiście jest pewną metaforą). To miejsce najintymniejszego kontaktu między nimi. Najczęściej odbywa się to na poziomie uczuć, często negatywnych, jakiegoś wstrętu, poczucia, że to, co się zrobiło, nie było dobre. Trzeba się nauczyć rozpoznawać działanie własnego sumienia, nauczyć się słuchać jego głosu.

Z o. Jordanem Śliwińskim OFMCap rozmawiają Joanna Piestrak i Andrzej Iwański
 
___________________
 
 reklama