logo
Niedziela, 27 września 2020 r.
imieniny:
Damiana, Mirabeli, Wincentego, Stanisława – wyślij kartkę
Szukaj w
 
Posłuchaj Radyjka
kanał czerwony
kanał zielony
 
 
 
Facebook
 
Drukuj
A
A
A
 
Aleksander Sapel SDS
Aurelius Augustinus filozof i teolog
materiał własny
 


Augustyn stworzył pierwszy całościowy wykład nauki chrześcijańskiej, oparty na neoplatonizmie. Szczególną uwagę zwracał na Boga i człowieka zgubionego przez grzech i zbawionego przez łaskę. W teorii poznania uważał za główny cel poznanie Boga i własnej duszy. W ten sposób skierował myśl ludzką od obiektywnej rzeczywistości ku własnym przeżyciom wewnętrznym. Traktując poznanie prawdy jako uczestnictwo w ideach boskich rozwinął teorię iluminizmu. Na jej podstawie głosił m.in., że jeżeli człowiek chce poznać prawdę boską, musi w nią najpierw uwierzyć, a potem dopiero może rozważać rozumowo swoja wiarę („credo ut intelligam” - wierzę, aby rozumieć). W konsekwencji przyznawał wierze prymat nad rozumem i podporządkował wiedzę rozumową (naukę) wiedzy objawionej (teologii).
 
W etyce Augustyn nawiązywał do wrodzonego człowiekowi dążenia do szczęścia, czyli w osiągnięciu pełni dobra, a to utożsamiał z Bogiem jako pełnią bytu. Dlatego Bóg powinien być jedynym celem dążeń człowieka. W realizacji prawa moralnego zasadniczą rolę przypisuje - miłości. Stopień wzrastającej przez całe życie miłości ku Bogu jest wyznacznikiem poziomu życia moralnego. Doskonała miłość do Boga sprawia, że każdy z czynów dokonany pod jej wpływem jest dobry. Do takiej miłości odnosi się słynne powiedzenie: „kochaj i rób co chcesz" (ama et fac quod vis).
 
Dzieje pojmował jako scenę walki „Państwa Bożego" (państwa wybranych do zbawienia i żyjących wg prawa bożego) i „państwa ziemskiego" (kierujących się egoistyczną miłością do ziemskich i doczesnych celów). Państwa te istnieją oddzielone od siebie w sposób duchowy. Od początku historii ludzkości przenikały się nawzajem nie tylko w społeczeństwie, ale i w duszy każdego człowieka. Historia ludzkości jest wiec uwikłana w dramat walki dobra ze złem, a ostatecznie zwycięży dobro. Problem dobra i zła stanowił jeden z kluczowych problemów w filozofii i teologii Augustyna. W polemice z manicheizmem Augustyn podkreślał wolność i odpowiedzialność człowieka walczącego ze złem, a samo zło określił jako zjawisko czysto negatywne, polegające na nie adekwatnej realizacji boskiej idei (brak dobra). Na gruncie tej koncepcji usiłował pogodzić ideę wszechmocy Boga z jego dobrocią i stworzył podstawy teodycei. Natomiast w polemice z Pelagiuszem akcentował pesymistyczną wizję człowieka upadłego, pogrążonego w złu, niezdolnego zbawić się bez łaski [15].
 
Aleksander Sapel SDS
 

Przypisy:
[1] F. Coplestorn, Historia Filozofii tom I, tłum. Henryk Bednarek, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1998, s. 47.
[2] Św. Augustyn, Wyznania, tłum. Zygmunt Kubiak, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1987, s. 19.
[3] F. Coplestorn, Historia ..., dz. cyt., s. 50.
[4] G. Bardy, Święty Augustyn. Człowiek i dzieło, tłum. Zofia Kobylańska, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1998, s. 47.
[5] Wyznania, s. 31.
[6] G. Bardy, Świety Augustyn..., dz. cyt., s. 40.
[7] Tamże, s. 48 – 49.
[8] F. Coplestorn, Historia ..., dz. cyt., s. 50.
[9] Tamże, s. 50 – 51.
[10] Tamże.
[11] G. Bardy, Świety Augustyn..., dz. cyt., s.72 – 75.
[12] S. Swieżawski, Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Wrocław 2000, s. 338-339.
[13] F. Coplestorn, Historia..., dz. cyt., s. 54 – 57.
[14] S. Swieżawski, Dzieje..., dz. cyt., s. 339.
[15] Leksykon PWN, Filozofia, red. W. Łagodzki, G. Pyszczek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszaw 2000, s. 47 – 48.
   
 
poprzednia  1 2 3
Zobacz także
Grzegorz Kurp SAC
Proszę czekać – to dwa słowa, które informują i irytują jednocześnie. Kiedy mam czekać, nie wiem, co ze sobą zrobić. Czas skazany na czekanie jest zazwyczaj zmarnowany i wyczerpujący. Czekanie jest szczególnie niemile widziane w kulturze instant, w której wszyscy, chcąc nie chcąc, uczestniczymy. W czasach, kiedy jogurt ma dłuższy termin przydatności niż idee, nie ma czasu na czekanie. Tyle jest do zobaczenia, do posmakowania, do przeżycia…  
 
Grzegorz Kurp SAC
Każda życiowa sytuacja ma ukryty sens, który nadaje jej wartość, nawet jeżeli wydaje się tragiczna w skutkach. Obozy koncentracyjne i wydarzenia II wojny światowej często stawały się kontekstem dla chrześcijańskiego radykalizmu i postaw heroicznych, które objawiały zwycięstwo ducha nad materią, serca nad rozumem, wieczności nad śmiertelnością.  
 
Grzegorz Kurp SAC
 
Mówią, że jest matką głupich i że umiera ostatnia. Najczęściej jednak życzą, by była. Ale skąd ją wziąć? Okazuje się, że można ją sobie zrobić. Wyciąć z kartonu dobrych myśli, poskładać i posklejać bliskością, na koniec, lekko spoglądając w górę, pokolorować zaufaniem. 
 
 
___________________
 
 reklama