logo
Piątek, 26 lutego 2021 r.
imieniny:
Bogumiła, Eweliny, Mirosława, Porfiriusza
Szukaj w
 
Posłuchaj Radyjka
kanał czerwony
kanał zielony
 
 
 
Facebook
 
Drukuj
A
A
A
 
Aleksander Sapel SDS
Aurelius Augustinus filozof i teolog
materiał własny
 


Augustyn stworzył pierwszy całościowy wykład nauki chrześcijańskiej, oparty na neoplatonizmie. Szczególną uwagę zwracał na Boga i człowieka zgubionego przez grzech i zbawionego przez łaskę. W teorii poznania uważał za główny cel poznanie Boga i własnej duszy. W ten sposób skierował myśl ludzką od obiektywnej rzeczywistości ku własnym przeżyciom wewnętrznym. Traktując poznanie prawdy jako uczestnictwo w ideach boskich rozwinął teorię iluminizmu. Na jej podstawie głosił m.in., że jeżeli człowiek chce poznać prawdę boską, musi w nią najpierw uwierzyć, a potem dopiero może rozważać rozumowo swoja wiarę („credo ut intelligam” - wierzę, aby rozumieć). W konsekwencji przyznawał wierze prymat nad rozumem i podporządkował wiedzę rozumową (naukę) wiedzy objawionej (teologii).
 
W etyce Augustyn nawiązywał do wrodzonego człowiekowi dążenia do szczęścia, czyli w osiągnięciu pełni dobra, a to utożsamiał z Bogiem jako pełnią bytu. Dlatego Bóg powinien być jedynym celem dążeń człowieka. W realizacji prawa moralnego zasadniczą rolę przypisuje - miłości. Stopień wzrastającej przez całe życie miłości ku Bogu jest wyznacznikiem poziomu życia moralnego. Doskonała miłość do Boga sprawia, że każdy z czynów dokonany pod jej wpływem jest dobry. Do takiej miłości odnosi się słynne powiedzenie: „kochaj i rób co chcesz" (ama et fac quod vis).
 
Dzieje pojmował jako scenę walki „Państwa Bożego" (państwa wybranych do zbawienia i żyjących wg prawa bożego) i „państwa ziemskiego" (kierujących się egoistyczną miłością do ziemskich i doczesnych celów). Państwa te istnieją oddzielone od siebie w sposób duchowy. Od początku historii ludzkości przenikały się nawzajem nie tylko w społeczeństwie, ale i w duszy każdego człowieka. Historia ludzkości jest wiec uwikłana w dramat walki dobra ze złem, a ostatecznie zwycięży dobro. Problem dobra i zła stanowił jeden z kluczowych problemów w filozofii i teologii Augustyna. W polemice z manicheizmem Augustyn podkreślał wolność i odpowiedzialność człowieka walczącego ze złem, a samo zło określił jako zjawisko czysto negatywne, polegające na nie adekwatnej realizacji boskiej idei (brak dobra). Na gruncie tej koncepcji usiłował pogodzić ideę wszechmocy Boga z jego dobrocią i stworzył podstawy teodycei. Natomiast w polemice z Pelagiuszem akcentował pesymistyczną wizję człowieka upadłego, pogrążonego w złu, niezdolnego zbawić się bez łaski [15].
 
Aleksander Sapel SDS
 

Przypisy:
[1] F. Coplestorn, Historia Filozofii tom I, tłum. Henryk Bednarek, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1998, s. 47.
[2] Św. Augustyn, Wyznania, tłum. Zygmunt Kubiak, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1987, s. 19.
[3] F. Coplestorn, Historia ..., dz. cyt., s. 50.
[4] G. Bardy, Święty Augustyn. Człowiek i dzieło, tłum. Zofia Kobylańska, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1998, s. 47.
[5] Wyznania, s. 31.
[6] G. Bardy, Świety Augustyn..., dz. cyt., s. 40.
[7] Tamże, s. 48 – 49.
[8] F. Coplestorn, Historia ..., dz. cyt., s. 50.
[9] Tamże, s. 50 – 51.
[10] Tamże.
[11] G. Bardy, Świety Augustyn..., dz. cyt., s.72 – 75.
[12] S. Swieżawski, Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Wrocław 2000, s. 338-339.
[13] F. Coplestorn, Historia..., dz. cyt., s. 54 – 57.
[14] S. Swieżawski, Dzieje..., dz. cyt., s. 339.
[15] Leksykon PWN, Filozofia, red. W. Łagodzki, G. Pyszczek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszaw 2000, s. 47 – 48.
   
 
poprzednia  1 2 3
Zobacz także
Dariusz Kowalczyk SJ
To pytanie zadał Piłat Jezusowi, kiedy Ten stwierdził, że przyszedł na świat, aby dać świadectwo prawdzie (por. J 18,37-38). Prefekt Judei nie czekał jednak na odpowiedź, bo jak zauważa ewangelista: „To powiedziawszy wyszedł…”. Gdyby rzeczywiście był zainteresowany odpowiedzią, mógłby usłyszeć: „Ja jestem drogą i prawdą, i życiem”, „Jeżeli będziecie trwać w nauce mojej, […] poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli”. 
 
Dariusz Kowalczyk SJ
"Spowiedź furtkowa" to określenie, które coraz częściej pojawia się w różnych rozmowach dotyczących sakramentu pokuty, jest przedmiotem dyskusji na katolickich portalach i forach internetowych, budzi ciekawość, a w wielu wypadkach niepokój. Coraz więcej spowiedników spotyka się z nim także w konfesjonale, gdy penitenci wyrażają chęć odbycia właśnie takiej spowiedzi. Wielu pyta: co to jest ta "spowiedź furtkowa"? 
 
Dariusz Kowalczyk SJ
Istnieją różne sposoby wyrażania siebie. Każdy z nich odsłania cząstkę naszej osobistej prawdy. Wyrazić siebie oznacza bowiem w pewien sposób wyznać coś prawdziwego, odkryć przed kimś drugim część swojego „ja”. Osobista prawda nie polega jednak na adekwatnych słowach czy gestach wobec naszych myśli bądź pragnień.  
 
 
___________________
 
 reklama