logo
Piątek, 12 sierpnia 2022 r.
imieniny:

Hilarii, Juliana, Lecha, Eupliusza – wyślij kartkę

Szukaj w
 
Posłuchaj Radyjka
kanał czerwony
kanał zielony
 
 

Katoflix

Facebook
 
Drukuj
A
A
A
 
Georg Hentschel
”Ponieważ Pan was umiłował” (Pwt 7,8)
Mateusz.pl
 


Poza Księgą Powtórzonego Prawa miłość do Boga nie jest tak ściśle powiązana z wypełnianiem przykazań. Jeden z psalmistów wyznaje: "Miłuję Pana, albowiem usłyszał głos mego błagania" (Ps 116,1). Miłość odnosi się tutaj bezpośrednio do Boga, co jest rzadkie w Starym Testamencie (por. jeszcze Sdz 5,31). Częściej mówi się o tych, którzy miłują imię Pana: prosi się o opiekę dla wszystkich, którzy miłują imię Pana (Ps 5,12; por. Ps 119,132) oraz o to, by mogli oni mieszkać w swym kraju (Ps 69,37). Pan będzie ich strzegł (Ps 145,20). On sam napełni ich radością – również jeśli są to obcy (Iz 56,67). Jest również mowa o oczekujących pomocy Pana (Ps 40,17 = 70,5) albo miłujących Jego chwałę (Ps 26,8). Unika się natomiast otwartego i bezpośredniego mówienia o miłości do Boga. Jest ona jednak obecna nawet tam, gdzie nie pojawia się słowo "miłość": "Kogo prócz Ciebie mam w niebie? Gdy jestem z Tobą, nie cieszy mnie ziemia" (Ps 73,25).
 
Miłość bliźniego
 
Konsekwencją stosunku do Boga jest w Izraelu codzienne postępowanie: "Bądźcie świętymi, bo Ja jestem święty, Pan Bóg wasz!" (Kpł 19,2). Łączy się z tym żądanie: "będziesz miłował bliźniego, jak siebie samego" (Kpł 19,18). W kontekście bezpośrednim chodzi o "zasadnicze nastawienie wobec drugiego człowieka" [21]. Nienawiści i zemście, które mogą być wynikiem tłumionego sporu, została przeciwstawiona miłość (Kpł 19,17.18). Zgodnie z dalszym kontekstem, na miłość bliźniego składa się również postępowanie społeczne. Ubogi powinien być sądzony tak samo, jak bogaty (Kpł 19,15). Zamożny nie powinien wykorzystywać swojej siły, a należną zapłatę powinien dać najemnikowi jeszcze tego samego dnia (Kpł 19,13). Dla uboższych należy zostawić pokłosie na polu i winogrona, które spadły na ziemię w winnicy (Kpł 19,10.11). Miłość bliźniego jest więc sprawą nie tyle uczucia, co ugody i porozumienia społecznego.
 
Jak szeroko rozciąga się miłość bliźniego? Hebrajski wyraz (rea') odnosi się do członka własnego narodu. Z tego powodu często twierdzi się – nawiązując do Kazania na Górze (Mt 5,43) – że w Izraelu miłość bliźniego miała ograniczony zakres. Przeciwstawia się temu jednak kontekst bliższy: "Przybysza (ger), który się osiedlił wśród was, będziecie uważać za obywatela. Będziesz go miłował jak siebie samego" (Kpł 19,34). Motywacja takiego zachowania brzmi następująco: "Bo i wy byliście przybyszami w ziemi egipskiej". Jest to argument, który już wówczas był silnie zakorzeniony w tradycji Prawa (por. Wj 22,20; 23,9; Pwt 10,19). Najstarsza księga prawa żąda, aby pomagać nawet wrogom ('ojeb: Wj 23,4.5). Również kiedy cierpiący biedą przepełniony jest nienawiścią (sone'), należy go nakarmić i napoić; "Żar ognia zgromadzisz nad nim, a Pan ci za to zapłaci" (Prz 25,22). Literatura historyczna zna tutaj przykład Dawida, który oszczędził Saula, swojego prześladowcę (1Sm 24,7; 26,11).
 
Jeśli bliźnim jest obcy czy nawet wróg, to miłość do niego wskazuje najdobitniej, że nie chodzi w tym miejscu o samo uczucie, ale o pewien zespół zachowań społecznych.
 
Umiłowanie Mądrości
 
Literatura mądrościowa Izraela zdawała sobie sprawę z tego, że rozum zakłada panowanie nad sobą: "Kto napomnienie lubi, kocha mądrość" (Prz 12,1). Kto nie panuje nad sobą, również nie lubi upomnień (Prz 15,12). Dla mądrego już sama mądrość jest miła i jak najbardziej pożądana. Mówi ona o sobie: "Tych kocham, którzy mnie kochają" (Prz 8,17). Obdarza ona wielkim bogactwem tych, którzy ją kochają (Prz 8,21).
 
Stosunek do mądrości decyduje o losie ludzi. Mądrość strzeże tego, kto ją kocha (Prz 4,6). Kto jej nienawidzi, kocha śmierć (Prz 8,36). W ten sposób w poważne trudności wpadają ci wszyscy, którzy nie kochają ani karności, ani mądrości, lecz lubują się w kłótni i szyderstwie (Prz 1,22; 17,19), złocie i bogactwie (Koh 5,9), winie i oliwie (Prz 21,17).
 
Jest znamienne dla mądrości to, że wychodzą tu na jaw erotyczne komponenty miłości. Mądrość jest przedstawiana jako kobieta (Prz 8,1-21; Mdr 8,2.9). Miłość do niej stanowi przeciwieństwo do przestawania z nierządnicami (Prz 29,3).
 
 
* * *
 
Miłość w Starym Testamencie tworzy rozległy obszar antropologiczny i teologiczny. Miłość małżeńska stanowi u proroków i w Księdze Powtórzonego Prawa metaforę dla ostatecznie niewytłumaczalnej miłości Boga do swojego ludu. Według Księgi Powtórzonego Prawa miłość do Boga wyraża się w przestrzeganiu przykazań; w Psalmach zwraca się – chociaż pod względem językowym z pewną rezerwą – do samego Boga. Miłość bliźniego znajduje się w ścisłym związku z zachowaniem społecznym. W literaturze mądrościowej ponownie rolę odgrywa Eros: młodzież powinna wziąć stronę takiej wiedzy, która służy życiu.
 

Georg Hentschel
Tłum. Emil Mendyk

____________________________________
Przypisy:
 
[21] E.S. Gerstenberger, Das 3. Buch Mose. Leviticus (ATD 6), Göttingen 1993, s. 246.    
 
poprzednia  1 2 3 4
Zobacz także
Ks. Zbigniew Kapłański
Pan Bóg zechciał stać się naszym przyjacielem i jako przyjaciel odsłonił przed nami "Swoje słabości". Określił, co Go "wzrusza", co powoduje, że "łaskawiej" na nas patrzy. Do tych "słabości Pana Boga" należą: modlitwa dziecka i modlitwa chorego, cierpiącego człowieka, post, modlitwa, jałmużna i ofiarowanie siebie samego...
 
ks. Zygmunt Podlejski
Warunkiem prawdziwego pokoju są ludzie, w których Bóg sobie upodobał. Są to ludzie dobrej woli, którzy potrafią dzięki Bogu uporać się z własnym egoizmem i dzięki temu w pokoju żyć z bliźnimi. Każdy przejaw złej woli buduje mur między ludźmi. Pan Bóg nie likwiduje bezpośrednio żelaznych kurtyn ani muru berlińskiego, bo szanuje wewnętrzną wolność człowieka...
 
o. Jerzy Zieliński OCD

Twoja sytuacja duchowa, psychiczna i fizyczna wyróżnia cię z całej ludzkiej społeczności. Jest jedynego rodzaju. Podlega także zmianom i nigdy nie jest taka sama przez całe życie. Wpływają na nią czas, miejsce, spotkania z ludźmi i wydarzenia, w jakich uczestniczysz. Fakt ten każe spojrzeć realistycznie na doświadczenie modlitwy. Nie jest ona i nie może być sztuką kopiowania tego, co zaobserwowało się u innych. Częstym błędem powielanym na drogach modlitwy jest próba odtworzenia w sobie sposobu modlenia się kogoś innego.

 
 
___________________
 
 reklama

katolicyzm